140.000 mensen extra nodig in verpleging en verzorging

Dat blijkt uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Drie onderzoekers schreven een artikel in het Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken. Een gesprek met Debbie Oudijk, mede-auteur en wetenschappelijk medewerker bij het SCP.

140.000 extra mensen is heel erg veel, toch?

‘Dat klopt. We verwachten een groei van 220.000 fte in 2005, naar 300.000 fte in 2030. Omdat er erg veel deeltijders in de zorg werken, betekent een stijging van 80.000 fte algauw 140.000 extra mensen. In totaal zit je dan op zo’n 525.000 zorgwerkers in deze drie deelsectoren (thuiszorg en verpleeg- en verzorgingshuizen).’

Had u deze uitkomst verwacht?

‘Als we de groei van de zorg tussen 1985 en nu hadden doorgetrokken naar 2030, hadden we een nog veel hoger cijfer gehad. Het valt dus nog wel mee.’

Hoe kan dat?

‘Twee verklaringen: in de eerste plaats is dit een beleidsarme raming: in het verleden is de zorgbehoefte opgestuwd door beleidsmaatregelen als ‘kwaliteitsverbetering’ en ‘wachtlijsten wegwerken’. Dat soort beleid kunnen we in deze ramingen niet meenemen. En de tweede reden is dat de gezondheid van ouderen verbetert, waardoor ze minder zorg dan vroeger nodig zullen hebben. De toenemende gezondheid van ouderen dempt naar verwachting de groei in de zorg door het numerieke aantal ouderen.’

In hoeverre kan de arbeidsproductiviteit stijgen?

‘Het verleden laat geen echte stijging of daling daarin zien. We verwachten dat dus ook niet voor de toekomst. Hooguit bij de thuiszorg kun je in overhead (zoals reistijd) snijden, maar zelfs dat is nog maar de vraag. Het wassen, aankleden en eten geven van mensen is arbeidsintensief en kun je niet vervangen door apparaten of een snelle internetverbinding. Zoals SP-leider Roemer dat in een debat zei: “Hoe kun je via een webcam steunkousen aantrekken?” Je hebt dat personeel ook nodig voor aandacht en menselijk contact.’

Gecombineerd met de verwachte arbeidsmarkttekorten, klinkt dat als een fors probleem. Wat kunnen P&O’ers doen?

‘Volgens mij weten ze dat zelf beter dan een wetenschapper als ik. Maar ik denk wel dat het verstandig is om de sector zo aantrekkelijk mogelijk te maken voor zowel nieuwkomers als oudgedienden. En verder is er nog veel winst te halen bij buitenlandse vrouwen die hier al wonen, en jongeren die steeds minder vaak lijken te kiezen voor een zorgopleiding.’

Bron: P&O Actueel